តើអ្នកធ្លាប់គិតទេថា របៀបដែលយើងយល់ឃើញពីការរកលុយ ការសន្សំ និងការចាយវាយរាល់ថ្ងៃនេះ ប្រហែលជាអាចខុសស្រឡះពីការពិត? ខ្ញុំមិនមែននិយាយអំពីកម្មវិធីគ្រប់គ្រងលុយ ឬបច្ចេកទេសទិញភាគហ៊ុនអ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំកំពុងនិយាយអំពី "ចិត្តសាស្ត្រនៃលុយកាក់"។
មនុស្សយើងសម្រេចចិត្តរឿងលុយកាក់ដោយប្រើ "អារម្មណ៍" ជាមុន ហើយប្រើ "ហេតុផល" ជាក្រោយ។ សូមមើលឧទាហរណ៍លោក Mike Tyson គាត់រកចំណូលបានជាង ៤០០ លានដុល្លារក្នុងអាជីពរបស់គាត់ គាត់ទិញខ្លាដំបងមកចិញ្ចឹម សាងសង់អាងងូតទឹកតម្លៃ ២ លានដុល្លារ ប៉ុន្តែចុងក្រោយគាត់បែរជាក្ស័យធន និងជំពាក់បំណុលគេ ២៣ លានដុល្លារទៅវិញ។ តើមកពីគាត់ល្ងង់មែនទេ? ទេ! គឺមកពីគាត់មិនយល់ពី "ហ្គេមផ្លូវចិត្ត" នៃលុយកាក់ ដែលគ្មាននរណាម្នាក់បង្រៀនយើង។
ថ្ងៃនេះ យើងនឹងមកពិនិត្យមើលមេរៀនសំខាន់ៗដែលនឹងផ្លាស់ប្តូរការគិតរបស់អ្នក៖
មេរៀនទី១៖ គ្មាននរណាម្នាក់ "ឆ្កួត" នោះទេ
តើអ្នកធ្លាប់មើលទៅនរណាម្នាក់ដែលសម្រេចចិត្តរឿងលុយទាំងប្រថុយប្រថាន ហើយលាន់មាត់ថា "តើគេកំពុងធ្វើអីហ្នឹង? ឆ្កួតមែនទេ?" ដែរឬទេ? តាមពិតទៅ ពួកគេមិនបានឆ្កួតឡើយ បើផ្អែកលើបទពិសោធន៍ជីវិតដែលពួកគេបានឆ្លងកាត់។
- អ្នកដែលធ្លាប់ឃើញគ្រួសារបាត់បង់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច នឹងមានអារម្មណ៍ខ្លាចរអាជាមួយការវិនិយោគ។
- អ្នកដែលធ្លាប់ឃើញគេមានបានដោយសារកាក់ឌីជីថល នឹងគិតថាវាជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុត។
ចំណុចសំខាន់៖ នៅពេលអ្នកយល់ថាគ្មាននរណាម្នាក់ឆ្កួត អ្នកនឹងឈប់វិនិច្ឆ័យជម្រើសរបស់អ្នកដទៃ ហើយចាប់ផ្តើមអត់ឱនឱ្យខ្លួនឯងចំពោះកំហុសឆ្គងរឿងលុយកាក់កាលពីអតីតកាល។ អ្នកគ្រាន់តែធ្វើទៅតាមអ្វីដែលពិភពលោកបានបង្រៀនអ្នកនៅពេលនោះប៉ុណ្ណោះ។
មេរៀនទី២៖ យើងកំពុងលេង "ហ្គេម" ខុសគ្នា
មូលហេតុធំបំផុតដែលធ្វើឱ្យមនុស្សសម្រេចចិត្តរឿងលុយទាំងល្ងង់ខ្លៅ គឺដោយសារពួកគេទៅ "ចម្លង" របៀបលេងពីអ្នកដទៃដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពខុសពីខ្លួន។
- អ្នកខ្លះសន្សំលុយសម្រាប់ចូលនិវត្តន៍។
- អ្នកខ្លះសន្សំលុយសម្រាប់ទិញផ្ទះ។
- អ្នកខ្លះទៀតសន្សំសម្រាប់តែដើរលេង ៣ ខែប៉ុណ្ណោះ។
ចំណុចសំខាន់៖ កុំឱ្យគេអូសទាញតាមការឃោសនា (Hype)។ អ្នកត្រូវដឹងថា តើអ្នកកំពុងលេងហ្គេមអ្វី? បើអ្នកចង់សាងឡីភាពយូរអង្វែង កុំទៅធ្វើតាមអ្នកដែលចង់ចំណេញលុយគុណនឹង ៣ ក្នុងរយៈពេលតែ ៣ ខែ។
មេរៀនទី៣៖ អន្ទាក់នៃ "ភាពលោភលន់"
មានសេដ្ឋីម្នាក់ដែលរស់នៅយ៉ាងមានសុភមង្គលទៅហើយ ប៉ុន្តែបែរជាជាប់គុកដោយសារការជួញដូរខុសច្បាប់ ព្រោះតែគាត់ចង់បាន "ថែមទៀត"។ នៅកម្រិតនោះ លុយលែងជាអ្នកប្តូររបៀបរស់នៅហើយ ប៉ុន្តែវាជាការចង់ឈ្នះចង់ចាញ់ (Ego)។
ចំណុចសំខាន់៖ សេចក្តីសុខមិនមែនបានមកពីការមានគ្រប់យ៉ាងនោះទេ ប៉ុន្តែបានមកពីការ "មិនត្រូវការគ្រប់យ៉ាង"។ អ្នកត្រូវកំណត់ពាក្យថា "គ្រប់គ្រាន់" សម្រាប់ខ្លួនឯង។ បើអ្នកមិនព្រមគូសបន្ទាត់ព្រំដែននៃសេចក្តីត្រូវការទេ នោះភាពលោភលន់នឹងក្លាយជាចៅហ្វាយនាយរបស់អ្នករហូត។
មេរៀនទី៤៖ ឥទ្ធិពលនៃ "ផលសមាស" (Compounding)
មហាសេដ្ឋី Warren Buffett មានទ្រព្យសម្បត្តិ ៩៩% ក្រោយពេលគាត់អាយុ ៥០ ឆ្នាំ។ នេះដោយសារគាត់ស្ថិតក្នុងហ្គេមយូរអង្វែង។ មនុស្សភាគច្រើនមើលស្រាលវា ព្រោះវាដើរយឺត និងគួរឱ្យធុញនៅពេលដំបូង។
ចំណុចសំខាន់៖ ការសន្សំ ឬការវិនិយោគបន្តិចម្តងៗ ហាក់ដូចជាមិនឃើញផលភ្លាមៗមែន ប៉ុន្តែវាកំពុងរៀបចំគ្រឹះដ៏រឹងមាំសម្រាប់អនាគត។ ភាពអត់ធ្មត់បូករួមនឹងភាពម៉ឺងម៉ាត់ គឺជាអត្ថប្រយោជន៍ដែលមើលមិនឃើញ។
មេរៀនទី៥៖ ភាពផ្ទុយគ្នានៃ "បុរសក្នុងឡាន"
ពេលអ្នកឃើញឡានទំនើប អ្នកមិនបានសរសើរអ្នកបើកបរនោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកសរសើរឡាន។ យើងច្រើនតែទិញរបស់ថ្លៃៗដើម្បីឱ្យគេកោតសរសើរ ប៉ុន្តែការពិតមនុស្សគេកោតសរសើរតែ "របស់" នោះទេ មិនមែនយើងឡើយ។
ចំណុចសំខាន់៖ មនុស្សអាចនឹងច្រណែននឹងឡាន ឬផ្ទះរបស់អ្នក ប៉ុន្តែគេនឹងគោរពកោតសរសើរចំពោះ "ចរិតលក្ខណៈ" និង "ចិត្តសប្បុរស" របស់អ្នក។ របស់ទាំងនេះមិនអាចទិញបានដោយកាតឥណទានឡើយ។
មេរៀនទី៦៖ ការទុកចន្លោះសម្រាប់ "កំហុស" (Room for Error)
ជីវិតតែងតែមានរឿងអាក្រក់កើតឡើងដោយមិនដឹងខ្លួន ដូចជាការបាត់បង់ការងារ ឬបញ្ហាសុខភាព។ មនុស្សជាច្រើនរៀបចំផែនការលុយកាក់ដូចជាមនុស្សយន្ត ដោយគិតថាគ្រប់យ៉ាងនឹងដើរតាមគំនូស។
ចំណុចសំខាន់៖ កុំរំពឹងថាគ្រប់យ៉ាងនឹងល្អឥតខ្ចោះ។ ជំនាញលុយកាក់ដែលល្អបំផុត មិនមែនជាការទស្សន៍ទាយអនាគតត្រូវនោះទេ ប៉ុន្តែគឺជា "ការរស់រាន"។ ការមានលុយបម្រុងគ្រាអាសន្ន គឺជា "ពោងសុវត្ថិភាព" ដែលជួយឱ្យអ្នកគេងលក់ស្រួលនៅពេលមានព្យុះជីវិតមកដល់។
មេរៀនទី៧៖ ចំណេះដឹងមិនស្មើនឹងការ "អនុវត្ត"
មេរៀនទាំងអស់ខាងលើនឹងគ្មានន័យឡើយ បើអ្នកគ្រាន់តែដឹងតែមិនធ្វើ។ ការគ្រប់គ្រងលុយមិនមែនជាហ្គេមនៃភាពឆ្លាតវៃ (IQ) នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាហ្គេមនៃ "ចរិតលក្ខណៈ" (Behavior)។
សរុបមកវិញ៖
- រក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់។
- គិតគូរវែងឆ្ងាយ។
- សន្សំឱ្យច្រើនជាងចំណាយ។
- កុំដេញតាមអ្វីដែលអ្នកដទៃបង្អួត។
- ទុកពេលឱ្យផលសមាសធ្វើការងាររបស់វា។
សូមកុំគ្រាន់តែអានហើយងក់ក្បាលយល់ស្រប។ ចូរជ្រើសរើសមេរៀនតែ "មួយ" គត់ពីអត្ថបទនេះ ហើយចាប់ផ្តើមអនុវត្តវាពីថ្ងៃនេះទៅ។ នោះហើយគឺជាអ្វីដែលបែងចែករវាងអ្នកដែលគ្រាន់តែមើល និងអ្នកដែលផ្លាស់ប្តូរជីវិតពិតប្រាកដ។
