ស្វែងយល់អំពី ដំណើរការ ដូប៉ាមីន (Dopamine) ថាមពលបង្កើត ភាពរីករាយ Learn about the process of dopamine, the energy that creates pleasure

ដូប៉ាមីន (Dopamine)

សារធាតុគីមីនៃក្តីរីករាយ និងការជំរុញទឹកចិត្ត

ដូប៉ាមីន (Dopamine) គឺជាសារធាតុគីមីម្យ៉ាងនៅក្នុងខ្លួន ដែលដើរតួជាអ្នកនាំសាររវាងកោសិកាខួរក្បាល (Neurotransmitter) និងជាអ័រម៉ូនក្នុងឈាម។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "សារធាតុនៃក្តីរីករាយ" ប៉ុន្តែតួនាទីពិតរបស់វាគឺពាក់ព័ន្ធនឹង ការជំរុញទឹកចិត្ត និងការផ្តល់រង្វាន់ (Motivation and Reward)។

🧠 មុខងារសំខាន់ៗ

1

ការផ្តល់រង្វាន់ និងការលើកទឹកចិត្ត៖ វារំភើបនៅពេលអ្នកសម្រេចគោលដៅអ្វីមួយ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកចង់ធ្វើសកម្មភាពនោះម្តងទៀត។

2

ការគ្រប់គ្រងចលនា៖ វាជួយឱ្យរាងកាយធ្វើចលនាបានរលូន។ បើខ្វះវា អាចបង្កជាជំងឺញ័រ (Parkinson’s)។

3

ការផ្ដោតអារម្មណ៍៖ វាជួយដល់ការចងចាំ ការយកចិត្តទុកដាក់ និងការរៀនសូត្រ។

⚠️ បញ្ហាសុខភាពពាក់ព័ន្ធ

• ជំងឺ Parkinson’s: កើតឡើងដោយសារការបាត់បង់កោសិកាដែលផលិតដូប៉ាមីន។
• ជំងឺ ADHD: ការពិបាកផ្ដោតអារម្មណ៍ ក៏អាចទាក់ទងនឹងកម្រិតដូប៉ាមីនទាបដែរ។
• ការញៀន៖ គ្រឿងញៀន ឬល្បែងស៊ីសងធ្វើឱ្យដូប៉ាមីនឡើងខ្ពស់ខ្លាំងខុសធម្មតា ដែលធ្វើឱ្យខួរក្បាលចង់បានវាកាន់តែខ្លាំង។

🌿 វិធីជួយបង្កើនដូប៉ាមីនតាមធម្មជាតិ

🥑 របបអាហារ ញ៉ាំអាហារមានជាតិប្រូតេអ៊ីន សាច់មាន់ គ្រាប់អាល់ម៉ុន និងផ្លែចេក។

🏃 ការហាត់ប្រាណ ជួយឱ្យអារម្មណ៍ស្រស់ថ្លា និងបង្កើនការផ្ដោតអារម្មណ៍។

😴 ការសម្រាក ការគេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ និងសមាធិជួយឱ្យកម្រិតដូប៉ាមីនមានតុល្យភាព។

#BongSokla #HealthTips #Dopamine #BrainHealth

អាហារសម្រាប់សុខភាពខួរក្បាល

ពង្រឹងការចងចាំ ការផ្ដោតអារម្មណ៍ និងការពារការចុះខ្សោយ

ការទទួលទានរបបអាហារដែលត្រឹមត្រូវ មិនត្រឹមតែជួយដល់សុខភាពរាងកាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយពង្រឹង ការចងចាំ ការផ្ដោតអារម្មណ៍ និងការពារខួរក្បាលពីការចុះខ្សោយផងដែរ។

🐟 ១. ត្រីដែលមានខ្លាញ់ (Fatty Fish)

ត្រីសមុទ្រដូចជា ត្រីសាល់ម៉ុន (Salmon), ត្រីសាឌីន និងត្រីធូណា គឺជាប្រភពដ៏ល្អបំផុតនៃ អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា៣ (Omega-3)។

អត្ថប្រយោជន៍

ប្រហែល ៦០% នៃខួរក្បាលបង្កើតឡើងដោយខ្លាញ់ ហើយពាក់កណ្តាលនៃខ្លាញ់នោះគឺជាអូមេហ្គា៣ ដែលជួយដល់ការរៀនសូត្រ និងការចងចាំ។

🥜 ២. គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងគ្រាប់ផ្លែឈើ

គ្រាប់ធញ្ញជាតិដូចជា គ្រាប់វ៉ាល់ណាត់ (Walnuts), គ្រាប់អាល់ម៉ុន និងគ្រាប់ល្ពៅ ផ្ទុកទៅដោយវីតាមីន E និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម។

អត្ថប្រយោជន៍

វីតាមីន E ជួយការពារកោសិកាខួរក្បាលពីការខូចខាត។ ជាពិសេស គ្រាប់ល្ពៅសម្បូរទៅដោយស័ង្កសី (Zinc) ដែលជួយដល់ការបញ្ជូនសញ្ញាក្នុងខួរក្បាល។

🍇 ៣. បន្លែបៃតង និងផ្លែប៊ឺរី

បន្លែពណ៌បៃតងចាស់ដូចជា ផ្កាខាត់ណាខៀវ (Broccoli) និងស្ពៃស្ពីណាច រួមជាមួយផ្លែប៊ឺរី (Blueberries, Strawberries)។

អត្ថប្រយោជន៍

ផ្លែប៊ឺរីមានសារធាតុ Anthocyanin ជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងកោសិកាខួរក្បាល។ ចំណែកផ្កាខាត់ណាខៀវ សម្បូរវីតាមីន K ជួយដល់មុខងារការយល់ដឹង។

🥚 ៤. ស៊ុត (Eggs)

ស៊ុតគឺជាប្រភពនៃវីតាមីន B6, B12 និងសារធាតុ Choline។

អត្ថប្រយោជន៍

Choline ជាសារធាតុសំខាន់ដែលរាងកាយប្រើដើម្បីបង្កើត Acetylcholine ដែលជាសារធាតុនាំសារជួយគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងការចងចាំ។

🍫 ៥. សូកូឡាខ្មៅ និងភេសជ្ជៈ

• សូកូឡាខ្មៅ (Dark Chocolate): ជាតិកាកាវចាប់ពី ៧០% ឡើងទៅ ជួយបង្កើនលំហូរឈាមទៅខួរក្បាល។
• តែបៃតង (Green Tea): ផ្ទុក L-theanine ជួយឱ្យមានអារម្មណ៍ស្ងប់ ប៉ុន្តែបង្កើនការផ្ដោតអារម្មណ៍បានយ៉ាងល្អ។

💡 សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ដើម្បីឱ្យខួរក្បាលមានសុខភាពល្អ អ្នកគួរញ៉ាំអាហារទាំងនេះឱ្យបានចម្រុះ និងហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃដំណើរការខួរក្បាលឱ្យបានរឹងមាំយូរអង្វែង។

🌿 #BongSokla #HealthTips #BrainFood #HealthyLiving 🧠